Gözleme
Elde açılan yumuşacık hamura peynirli harç sürülüp sacda pişirilen, tereyağıyla parlayan geleneksel Anadolu lezzeti.
- Hazırlık
- 30 dk
- Pişirme
- 20 dk
- Dinlenme
- 20 dk
- Porsiyon
- 4 kişilik
- Zorluk
- Orta
Gözleme, elde açılan ince hamurun peynirli, maydanozlu harçla doldurulup sac ya da tavada pişirildiği, Anadolu'nun en köklü hamur işlerinden biridir. Köy sofralarından şehir kahvaltılarına, yayla kahvelerinden festival tezgahlarına kadar her yerde sevilerek yapılır. İnce, hafif ve doyurucu yapısıyla hem kahvaltıda hem de çay saatinde baş tacıdır. Başarılı gözlemenin sırrı; hamuru yoğurtla yumuşatıp dinlendirmek, mümkün olduğunca ince açmak ve kızgın sacda hızlıca, kurutmadan pişirmektir. Üzerine sürülen tereyağı ise gözlemeye o enfes parlaklığı ve yumuşacık dokuyu kazandırır.
Hazırlanışı
- Geniş bir yoğurma kabına unu eleyin, ortasını havuz gibi açın. İçine tuzu ve yoğurdu ekleyin. Yoğurt hamura yumuşaklık ve hafif bir esneklik kazandırır.~3 dk
- Ilık suyu azar azar ekleyerek hamuru yoğurmaya başlayın. Suyun ılık olması mayasız hamurun daha kolay toparlanmasını ve yumuşak olmasını sağlar.~4 dk
- Ele yapışmayan, kulak memesi yumuşaklığında pürüzsüz bir hamur elde edene kadar 8-10 dakika yoğurun. İyi yoğrulan hamur açılırken yırtılmaz.~8 dk
- Hamurun üzerini nemli bir bezle veya streç filmle örtüp oda sıcaklığında en az 30 dakika dinlendirin. Dinlenen hamur gevşer ve çok daha kolay, ince açılır.~30 dk
- Dinlenirken harcı hazırlayın: beyaz peyniri bir kaba alıp çatalla ezin, ince kıyılmış maydanozu ekleyip karıştırın. Peynir tuzluysa harca ayrıca tuz katmayın.~4 dk
- Dinlenen hamuru 4 eşit beze bölün ve her birini elinizde yuvarlayıp toparlayın. Bu tarif 4 kişilik olup her bezeden bir gözleme çıkar.~3 dk
- Çalışma tezgahını hafifçe unlayın ve bezeleri oklavayla olabildiğince ince, yuvarlak veya oval biçimde açın. Ne kadar ince açarsanız gözleme o kadar hafif olur.~6 dk
- Açtığınız hamurun yarısına peynirli harcı eşit biçimde yayın, kenarlarda bir parmak boşluk bırakın. Boşluk, kapatınca harcın dışarı taşmasını önler.~4 dk
- Hamurun boş yarısını harcın üzerine kapatıp yarım ay biçimi verin ve kenarlarını parmaklarınızla bastırarak kapatın. İyi kapanan kenar, pişerken harcın akmasını engeller.~2 dk
- Sacı veya geniş düz bir tavayı orta ateşte iyice kızdırın. Yağsız kızdırılan sıcak zemin, gözlemenin hamurlanmadan, benek benek kızararak pişmesini sağlar.~3 dk
- Gözlemeyi kızgın saca yatırın; alt yüzü kahverengi benekler oluşana kadar 2-3 dakika pişirin, sonra çevirip diğer yüzünü de aynı şekilde pişirin. Çok sık çevirmeyin.~5 dk
- Pişen gözlemenin her iki yüzüne de tereyağını fırça veya kaşıkla sürün. Tereyağı sıcak gözlemede eriyerek yüzeye parlaklık, yumuşaklık ve enfes bir aroma verir.~2 dk
- Gözlemeyi üçgen veya dilimler halinde kesip hemen sıcak servis edin. Gözleme en lezzetli halini sacdan yeni indiği, sıcacık olduğu anda sunar.~2 dk
Püf noktaları
- Hamura eklenen yoğurt gözlemeyi yumuşatır; yoğurdu atlamayın, dokuyu belirgin biçimde iyileştirir.
- Suyu ılık kullanın ve azar azar ekleyin; bir anda çok su katmak hamuru yapışkan ve kontrolsüz yapar.
- Hamuru mutlaka en az 30 dakika dinlendirin; dinlenmemiş hamur açılırken geri çeker ve yırtılır.
- Hamuru olabildiğince ince açın; kalın açılan gözleme hamurlu kalır ve ağırlaşır.
- Harcı kenarlara kadar yaymayın; bir parmak boşluk bırakmak kapatınca taşmayı ve sacın kirlenmesini önler.
- Sacı yağsız ve iyi kızgın tutun; soğuk zeminde gözleme hamurlanır, çok yüksek ateşte ise içi pişmeden dışı yanar.
- Tereyağını pişirirken değil, pişirdikten sonra sıcak gözlemeye sürün; böylece yağ yanmaz ve o güzel parlaklığı verir.
- Peynir çok tuzluysa harca ekstra tuz katmayın; gerekirse peyniri kısa süre suda bekletip süzün.
Sık sorulanlar
Gözleme hamuru neden sert oluyor?+
Genelde yeterince yoğurulmaması, dinlendirilmemesi veya az su kullanılması yüzündendir. Hamuru kulak memesi yumuşaklığında yoğurun, en az 30 dakika dinlendirin ve ılık suyu kıvamına göre ayarlayın. Yoğurt da hamuru yumuşak tutar.
Gözleme hamuru dinlendirilmek zorunda mı?+
Evet, bu adım çok önemlidir. Dinlenen hamurdaki glüten gevşer; hamur açılırken geri çekmez, yırtılmaz ve çok daha ince açılabilir. En az 30 dakika oda sıcaklığında, üzeri örtülü dinlendirin.
Sacım yok, tavada yapabilir miyim?+
Evet. Geniş, düz tabanlı bir tavayı orta ateşte iyice kızdırıp sac gibi kullanabilirsiniz. Önemli olan zeminin yağsız ve sıcak olması; böylece gözleme benek benek kızarır ve hamurlanmaz.
Harca peynirden başka ne konur?+
Bu tarifte harç, ezilmiş beyaz peynir ve ince kıyılmış maydanozdan oluşur. Bu klasik ikili hafif ve dengeli bir lezzet verir. Peynirin tuzu genellikle yeterli olduğundan harca ayrıca tuz eklemeye gerek kalmaz.
Gözleme pişerken neden hamurlu kalıyor?+
İki neden olabilir: hamurun kalın açılması veya sacın yeterince kızgın olmaması. Hamuru mümkün olduğunca ince açın ve zemini iyice kızdırın. Çok yüksek ateş de dışı yakıp içi çiğ bırakabilir; orta ateş idealdir.
Önceden hazırlayıp saklayabilir miyim?+
Hamuru birkaç saat önceden yoğurup buzdolabında bekletebilirsiniz; pişirmeden önce oda sıcaklığına gelmesini bekleyin. Pişmiş gözlemeler de kapalı kapta 1 gün dayanır; servis öncesi tavada kısa süre ısıtın.
Tereyağını ne zaman sürmeliyim?+
Tereyağını gözleme piştikten hemen sonra, hâlâ sıcakken her iki yüzüne sürün. Sıcak yüzeyde eriyen tereyağı gözlemeye parlaklık, yumuşaklık ve aroma katar. Pişirme sırasında sürerseniz yağ yanabilir.
Yanında ne ile servis edilir?+
Gözleme sıcak sıcak, yanında bir bardak çay ile klasik bir kahvaltı ve ara öğündür. İsterseniz yanında bir kase yoğurt veya turşu ile de güzel gider. En lezzetli hali sacdan yeni indiği andır.
Yorumlar
İlk yorumu siz yazın.
Giriş yapın ve deneyiminizi paylaşın.
Bunları da sevebilirsiniz
Hamur İşleri
Kayseri Mantısı
Minik kare hamurların kıymayla doldurulup haşlandığı, sarımsaklı yoğurt ve salçalı tereyağıyla servis edilen ünlü Kayseri mantısı.
- Süre
- 1 sa 50 dk
- Zorluk
- Zor
- Enerji
- ~427 kcal/porsiyon
Kahvaltılıklar
Peynirli Poğaça
Mayalı yumuşacık hamurun beyaz peynir ve maydanozla doldurulup fırınlandığı, kahvaltıların klasik ve nefis poğaçası.
- Süre
- 1 sa 55 dk
- Zorluk
- Orta
- Enerji
- ~446 kcal/porsiyon
Hamur İşleri
Lahmacun
İnce açılan hamurun üzerine baharatlı kıymalı harç sürülüp yüksek ısıda pişirilen, bol maydanoz ve limonla servis edilen klasik lahmacun.
- Süre
- 1 sa 50 dk
- Zorluk
- Orta
- Enerji
- ~344 kcal/porsiyon
Hamur İşleri
Kıymalı Pide
Mayalı hamurun kayık şeklinde açılıp baharatlı kıymalı harçla doldurulduğu, üzeri yumurtalı, çıkışta tereyağı sürülen sıcak kıymalı pide.
- Süre
- 1 sa 45 dk
- Zorluk
- Orta
- Enerji
- ~609 kcal/porsiyon